‘Zijn we bang dat we bomen met meer respect moeten behandelen als we ontdekken hoezeer ze op dieren lijken?’

Boswachter in de Eifel Peter Wohlleben (1964) ontdekte dat bomen sociale wezens zijn en soortgenoten helpen, bijvoorbeeld door elkaar via de wortels suikers toe te spelen en elkaar te waarschuwen voor gevaren. Wohlleben noemt het ‘vriendschappen’. Een bos heeft er belang bij om zwakkere leden actief te ondersteunen: bomen zijn zo sterk als het bos …

‘Niemand kan in de moderne staat zijn handen aftrekken van de politieke ontwikkeling’

In de winter van 1945/46 hield de Duits-Zwitserse psychiater en filosoof Karl Jaspers (1883 – 1969) een serie lezingen ‘über die geistige Situation in Deutschland’: toen bepaald een thema. Die Schuldfrage is op die lezingen gebaseerd en kreeg in discussies over collectieve schuld grote invloed. Jaspers’ heldere onderscheid in vier schuldbegrippen kan nog steeds misverstanden …

Hoe goede mensen kwaadaardig worden (het Lucifer effect)

Waren het, zoals de Amerikaanse autoriteiten stelden, slechts enkele ‘rotte appels’ die in de Abu Ghraib gevangenis in Irak gevangenen mishandelden en vernederden? Philip Zimbardo, de leider van het be­ruch­­te Stanford Prison Experiment (SPE, 1971) stelt: Bad apples? Nee, bad barrel.  Het vat was rot. En hij voegt daaraan toe: ‘My contention is that this …

Morele onverschrokkenheid in een gewelddadige wereld

De Nederlandse filosoof Hans Achterhuis (1942) is geschrokken van de analytische en afstandelijke manier waarop hij in de jaren zeventig over geweld schreef:  ‘vooral door de bril van Sartre,’ over geweld als een middel dat goed of slecht wordt gebruikt. Zo was de tijdgeest. Langzaam heeft Achterhuis ontdekt dat verzet tegen onrecht en onderdrukking beter …